De eerste deadline voor de implementatie van de SFDR (Sustainable Finance Disclosure Regulation) was op 10 maart 2021. Het AF Advisors SFDR-team heeft de implementatie van SFDR-level I in de Nederlandse financiële sector geanalyseerd. De resultaten laten grote verschillen zien in de interpretatie van de vereisten. “De eerste resultaten van onze analyse bevestigt de verwarring in de financiële sector,” aldus Ernst de Klerk,

Director Regulatory Consultancy van AF Advisors.

Key takeaways:

  • De wijze waarop partijen de verordening interpreteren zou naar verwachting variëren, maar niet in de mate die wij nu constateren.
  • Er zijn veel meer artikel 9 (donkergroene) producten dan verwacht.
  • SFDR-level I heeft tot op heden greenwashing niet gestopt.
  • Een groot deel van de Nederlandse financiële producten is duurzaam volgens de SFDR-classificatie.

Zoals bij de meeste wijzigingen in Europese regelgeving, was voor SFDR de beschikbare tijd tussen duidelijkheid over de vereisten en de implementatie-deadline beperkt. Hoewel het voor sommige bedrijven in scope (zowel Nederlands als internationaal) lijkt dat ze nog niet volledig compliant zijn, hebben de meeste vermogensbeheerders, banken, verzekeraars en pensioenfondsen aangetoond dat het mogelijk was om de deadline te halen. Soms is het echter moeilijk om de vereiste informatie over de gemaakte SFDR-keuzes te vinden en precontractuele documenten zoals prospectussen zijn nog niet altijd bijgewerkt.

De afgelopen maanden hebben we ervaren dat sommige partijen de vereisten onderschatten of niet beseften dat SFDR van toepassing was op hun producten. Desondanks is het goed om vast te stellen dat er veel is gedaan. De verschillen in interpretatie en de manier waarop toelichtingen worden gepubliceerd, zijn echter opmerkelijk.

De interpretatie van classificatie varieert enorm
Financiële producten kunnen worden geclassificeerd als artikel 6 – ‘grijs’, artikel 8 – ‘lichtgroen’ en artikel 9 – ‘donkergroen’, op basis van de integratie van duurzaamheid in het product. Hoewel de SFDR-afbakening van deze categorieën niet bijzonder duidelijk is, laat onze analyse onverwachte resultaten zien. We zijn beleggingsfondsen tegengekomen met vergelijkbare uitsluitingslijsten (met bedrijven die betrokken zijn bij de productie of distributie van wapens, tabak, kolen, enz.), vergelijkbare ESG-integratieprocessen (voor zover kan worden beoordeeld op basis van de verstrekte informatie) en een vergelijkbaar engagementproces. Sommige van deze fondsen zijn geclassificeerd als artikel 6, andere als artikel 8 en een enkeling zelfs als artikel 9. De classificatie verschilt dus per fondsbeheerder en alle drie de categorieën komen voor bij producten met dezelfde duurzaamheidskenmerken.

We zagen ook grijze producten met een uitgebreide beschrijving van de integratie van duurzaamheid in het product. Naar onze mening kunnen deze producten worden geclassificeerd als lichtgroen of zelfs donkergroen. Een verklaring voor dit fenomeen kan zijn dat de managers van deze producten gehaast waren, op dit moment niet gebonden willen zijn aan strengere SFDR-eisen in de toekomst en daarom besloten hun ambities te beperken. Ze dienen dan echter wel hun communicatie over de integratie van duurzaamheid dienovereenkomstig aan te passen.

Aan de andere kant hebben we gezien dat passief beleggen in fondsen met een beperkte integratie van duurzaamheid wordt geclassificeerd als donkergroen. Een voorbeeld is een wereldwijd beleggend aandelenfonds dat slechts 285 bedrijven uitsluit van het MSCI World-universum (ongeveer 1585 aandelen) en wordt geclassificeerd als artikel 9. Naar onze mening zouden deze producten niet als donkergroen, maar als lichtgroen of zelfs grijs moeten kwalificeren. Een verklaring zou kunnen zijn dat de fondsbeheerder de inspanning op het gebied van duurzaamheid overschat. Over het algemeen vinden we meer donkergroene producten dan we hadden verwacht. Meer dan 100 beleggingsfondsen voor particuliere beleggers die worden beheerd door de 10 grootste Nederlandse vermogensbeheerders zijn geclassificeerd als artikel 9.

Belangrijker is dat beleggers voorlopig niet uitsluitend kunnen vertrouwen op de classificatie van de producten. Die classificatie zegt meer over de visie van de fondsbeheerder op de classificatiedrempels dan over het feitelijk gehanteerde duurzaamheidsniveau binnen het fonds.

Nog geen remedie voor greenwashing
Een belangrijk doel van SFDR is om de echte duurzaamheidsambities van financiële producten te verduidelijken. Eventuele loze uitspraken over duurzaamheid zullen moeten worden onderbouwd met resultaten. SFDR- level I is een eerste stap op weg naar deze transparantie. Uit onze analyse blijkt echter dat het effect tot dusver beperkt is. We zien dat sommige managers hun duurzaamheidsambities verdoezelen en doorgaan met holle frases terwijl ze hun werkelijke ambities verbergen in juridische documentatie. Er zijn echter uitzonderingen. Het merendeel van de Nederlandse vermogensbeheerders heeft de duurzaamheidsambities van hun assortiment duidelijk gecommuniceerd.

Goed nieuws: de meeste Nederlandse producten zijn duurzaam
Een groot deel van de Nederlandse financiële sector bestaat uit collectieve pensioenfondsen. Uit onze analyse blijkt dat de overgrote meerderheid van de Nederlandse pensioenfondsen hun pensioenregeling als lichtgroen classificeert. Ook al zegt deze classificatie dus niet alles, het is in ieder geval een goed teken dat de pensioensector zijn duurzaamheidsambitie heeft uitgesproken.

Beleggingsfondsen die worden gedistribueerd aan Nederlandse particuliere beleggers zijn in de meeste gevallen ook lichtgroen of donkergroen. Op basis van onze eerste analyse schatten we dat, in termen van beheerd vermogen, tussen de 65 en 75% van de beschikbare producten voor Nederlandse particuliere beleggers duurzaam is volgens SFDR. Voor niet-Nederlandse vermogensbeheerders ligt dit percentage aanzienlijk lager. Deze instellingen hebben ofwel andere duurzaamheidsstandaarden of ze hebben verschillende categorisatiestandaarden gehanteerd.

Ernst de Klerk
Director Regulatory Consultancy
AF Advisors
https://www.af-advisors.nl/