2
Sep

Expertpanel Fund Seminar, 24 september: Vooruitblik van Lukas Daalder, BlackRock

Op 24 september vindt de 11e editie plaats van het Fund Seminar event in De Utrechtse Stadsvrijheid. Een van de leden van het expertpanel is Lukas Daalder, chief investment strategist van BlackRock Nederland. Tijdens de plenaire paneldiscussie zal hij samen met Valentijn van Nieuwenhuijzen, Chief Investment Officer van NN Investment Partners (NN IP) zijn visie geven op de financiële markten, onder leiding van moderator en journalist Esther van Rijswijk. In de aanloop naar 24 september sprak de Fund Seminar-redactie met hem. “We zijn in een half jaar tijd van de top naar de bodem en weer terug naar de top gegaan.”

Hoe kijk je terug op het eerste halfjaar van 2020?
“Een van de vragen die ik regelmatig krijg van klanten is: ‘hoe is het nu mogelijk dat de economieën in de lappenmand zitten en dat de aandelenmarkten, in elk geval de Amerikaanse, zo sterk omhoog zijn gegaan?’ Dat gevoel snap ik. Het nieuws rond het coronavirus is niet positief en we hebben al gezien welke schade er berokkend is aan de economie. In het tweede kwartaal zagen we dat die schade van ongekende grootte was. De groeivertraging was veel groter dan we tijdens de Great Financial Crisis gezien hebben. En nu zijn we in een half jaar tijd van de top naar de bodem en weer terug naar de top gegaan.“

Welke factoren liggen daaraan ten grondslag?
“Voor aandelenmarkten geldt niet zozeer wat de huidige winst is; de waarde van een aandeel is de reflectie van alle toekomstige winsten. En daarin verschilt deze crisis van voorgaande crises. Dit is geen crisis die intern ontstaan is door een mismatch in de economie; dit is van bovenaf opgelegd. De coronacrisis heeft geleid tot een bovenaf opgelegd coma van de economie in de hoop dat we de patiënt zodra het virus onder controle is, weer wakker kunnen maken en terug kunnen gaan naar de situatie ervoor. Dat verklaart waarom er zo’n hele scherpe daling in dat tweede kwartaal plaatsvond. Dat was het moment dat delen van de economie zijn uitgezet.”

“Als het lukt om de patiënt weer uit coma te halen, zal er een veel sterkere stijging ontstaan dan in de vorige crisis van 2008/2009. Die crisis was niet alleen zwaar voor de wereldeconomie maar had ook als vervelende bijwerking dat de groei die we in de 10 jaar erna zagen, tegenviel bij wat we historisch gewend waren. Daar waren redenen voor, maar in de huidige situatie hebben we de economie uitgezet. Dit betekent ook dat de schade weliswaar een of twee kwartalen veel scherper was dan we eerder hebben gezien maar dat ook het herstel vervolgens veel sterker van start kan gaan.“

“Een andere factor van betekenis: aandelenmarkten leven niet in een vacuüm. De vraag van beleggers is altijd: waar moet ik mijn geld in beleggen? Bovendien is er altijd samenspraak met de rentemarkt. Op het moment dat je geen geld meer kan verdienen in obligaties, zie je een switch richting aandelen en andersom.”

“Een derde factor is dat de autoriteiten in deze crisis een stuk daadkrachtiger gereageerd hebben dan in de voorgaande crisis, onder meer met ondersteuningspakketten. Tijdens de vorige crisis was het wereldschokkend dat de Amerikaanse centrale bank overging tot het aankopen van staatsobligaties. Dat was toch een ‘faux pas’ en het duurde tot 2012/2103 voordat de ECB ook deze stap zette; dit om maar aan te geven hoe terughoudend men op dat vlak was. Dat was in deze crisis anders. Men is direct bijgesprongen, niet alleen door het aankopen van staatsobligaties, maar ook door het ondersteunen van de markten door liquiditeit te geven waar het mis dreigde te gaan.”

“Daar kwam bij dat in deze crisis overheden veel ruimer en agressiever zijn bijgesprongen. Dat was ook niet zo heel vreemd, want dit was een crisis waarbij lockdowns door overheden werden opgelegd. Het was dus niet vreemd dat daar compensatie tegenover stond. Als je goed kijkt ligt de omvang van die steun door de overheden navenant hoger dan de steun in 2008/2009, zeker in de eerste maanden van de coronacrisis. Dat zijn allemaal redenen die voor aandelenmarkten op zich positief zijn.”

“Ook de samenstelling van de index is van belang geweest. Amerika is terug op een ‘all-time high’, Europa niet en andere landen ook niet. Dat heeft alles te maken met de zwaargewichten in de IT-sector. Daar zitten de bedrijven die last hebben van de crisis maar ook duidelijk de vruchten plukken, de Amazons, de Facebooks, de computerproducenten. Iedereen is online gegaan en de IT- giganten die al heel sterk waren, hebben hier duidelijk van geprofiteerd. Dat de samenstelling van de index in de Verenigde Staten een veel zwaarder IT-gewicht heeft zie je duidelijk terug in dat herstel.”

Wat ziet u gebeuren rond de schuldenlast en kapitaalmarktrente?
“Als je puur kijkt naar de langetermijnimpact van de COVID-crisis, dan zie je dat de schulden wereldwijd een behoorlijke duw in de rug hebben gekregen. De overheden zijn met allerlei pakketten gekomen en dat veroorzaakt grotere tekorten, in de VS rond de 20% van het BNP; dat is 7x de Maastrichtnorm. Normaal gesproken ligt er dan een schuldencrisis op de loer. Al deze schulden moeten tegelijkertijd gefinancierd worden. Je voelt aan dat dit op een gegeven moment tot spanning kan leiden, waarbij het risico bestaat dat in een schuldspiraal de kapitaalmarktrente gaat stijgen, wat tot gevolg heeft dat de herfinanciering van uitstaande schuld duurder wordt waardoor het overheidstekort verder oploopt waardoor er nog meer schulden ontstaan. We zagen wereldwijd de kapitaalmarktrente vrij rap oplopen in de derde week van maart, maar vervolgens is dat vakkundig door de centrale banken de kop in gedrukt. De Europese Centrale Bank (ECB) heeft uiteraard ook een opkoopprogramma gestart en aangegeven dat het bereid is om dit uit te breiden en de capital key (maximale quotum) los te laten. Allemaal maatregelen die ertoe geleid hebben dat het gevaar van een schuldencrisis op de obligatiemarkt is geweken.”

“Dit heeft er wel toe geleid dat de obligatiemarkt steeds minder een markt is geworden  en steeds meer een reflectie is van hetgeen de autoriteiten willen dat het is. Dat heeft consequenties voor obligatieportefeuilles. Normaal gesproken koop je voor een multi-assetportefeuille een deel in aandelen maar ook een deel in obligaties als buffer; in het verleden ook voor rendement. Dat rendement op obligaties is er inmiddels niet meer. Die kapitaalmarktrente staat in Europa al een tijdje onder nul, in Amerika is deze ook al gedaald tot 0,6% à 0,7%. Er is dus onvoldoende compensatie voor inflatie. Belangrijk is echter dat ook de bufferfunctie is aangetast, waardoor beleggers op zoek moeten gaan naar andere manieren om hun portefeuille veerkrachtig te houden”

Hoe hebben ESG- en duurzaamheidsstrategieën het gedaan?
“ESG heeft het gewoon goed gedaan. Op het hoogtepunt van de crisis zag je grote outflows in aandelen en obligaties. De enige beleggingscategorie waar dat niet gebeurde, was die van ESG-beleggingen. Daar zagen we een aanhoudende stabiele instroom en inflows zijn een goede graadmeter voor de relatieve  stabiliteit van een assetclass. We staan overigens nog aan de vooravond van de ESG-trend.”

Wat is de mogelijke impact van de komende Amerikaanse verkiezingen?
“In 2016 kwam het totaal onverwachte nieuws dat Trump gewonnen had. Op de ochtend dat dit bekend gemaakt werd, doken de Aziatische markten sterk in de min. Europa opende toen 3 procent lager, maar aan het einde van de dag was het sentiment helemaal om en sloten de beurzen hoger. In  tweede instantie oordeelden de aandelenmarkten dat het toch wel goed was dat Trump gewonnen had. Dit geeft aan dat het riskant is om a. verwachtingen uit te spreken en b. om vervolgens te voorspellen wat de marktreactie zal zijn. Het is de moeite waard om erover na te denken maar om daarop te beleggen moet je wel heel veel zekerheden hebben, namelijk weten wie de winnaar zal zijn en weten hoe de markt ermee om zal gaan.  Vaak is het zo dat als je zeker weet wie de winnaar zal zijn, dan zal dat ook wel de consensus zijn en is dat voor een deel al ingeprijsd. Voor beleggers op de korte termijn zou ik willen zeggen: hou de verkiezingen in de gaten; het is zeker geen gelopen race.”

Dit interview vond plaats op 21 augustus. Deze tekst bevat geen beleggingsadvies en is ook niet bedoeld om aan te zetten tot het (ver)kopen van een product of het afnemen van een dienst van BlackRock, noch als basis voor een beleggingsbeslissing.