“Een groot deel van de risico’s en onevenwichtigheden die wij zien in de financiële sector vindt zijn oorsprong in de lage rente. Een hogere rente helpt om deze terug te buigen in de richting van meer robuuste marktomstandigheden,” schrijft de AFM.

Volgens de toezichthouder heeft de langdurig lage rente geleid tot een zoektocht naar rendement, die tal van onevenwichtige situaties heeft veroorzaakt, omdat daarmee onderliggende risico’s stelselmatig worden ondergewaardeerd. Denk hierbij aan sterk toegenomen beurskoersen en andere activawaarderingen, de opkomst van risicovolle activa als SPACs en crypto’s, en de overspannen huizenmarkt en daarmee samenhangende druk op de hypothecaire leennormen. Langdurig lage rentes leidden ook tot grote druk op verdienmodellen van banken en levensverzekeraars en de dekkingsgraad van pensioenfondsen.

Ontspanning op huizenmarkt

Een ander gevolg van de hoge inflatie is dat de kapitaalmarktrentes zullen stijgen. Daarnaast heeft een aantal centrale banken inmiddels de beleidsrente verhoogd, en de ECB heeft aangekondigd haar verruimende beleid in versneld tempo af te bouwen, waarmee zij ook voorsorteert op een renteverhoging. Hypotheekrentes stijgen mee en zijn in Nederland inmiddels verdubbeld in een paar maanden tijd. Dit kan bijdragen aan een ontspanning van een oververhitte huizenmarkt, die de afgelopen periode werd gekenmerkt door sterke prijsstijgingen en weinig aanbod.